W czasie okresu jesienno zimowego każdy pracodawca co roku boryka się z tym samym problemem, a mianowicie z chorującymi pracownikami.

Oczywiście jeśli pracownik jest naprawdę chory, to jak najbardziej powinien ze zwolnienia lekarskiego skorzystać, niestety zdarzają się również osoby wykorzystujące zwolnienia bezpodstawnie. Powody mogą być naprawdę różne: chęć przedłużenia urlopu, wypoczęcia w domu, czas potrzebny na wykonanie remontu w domu i wiele innych.

Co może zrobić pracodawca w sytuacji kiedy podejrzewa, że zdrowy pracownik korzysta ze zwolnienia bezpodstawnie?

Zgodnie z Rozporządzeniem MPiPS z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich, Ustawodawca dopuścił możliwość kontrolowania zasadności korzystania z L4.

Z powodu możliwej kontroli, ważne jest aby pracownik powiadomił pracodawcę, pod jakim adresem będzie przebywał podczas choroby (z racji tego, że pracownik często nie mieszka w miejscu zameldowania), gdy tego nie zrobi, może dojść do sytuacji cofnięcia wypłaty świadczenia chorobowego, gdyż kontrola chorego zostanie przeprowadzona w miejscu zameldowania pracownika, gdzie kontrolujący prawodpodobnie nie zastaną chorego.

Przedsiębiorstwo, zatrudniające co najmniej 20 osób jest w znacznie lepszej sytuacji niż małe firmy. Właściciel (lub osoba przez niego wyznaczona) może bowiem samodzielnie skontrolować pracownika przebywającego na L4. Taka wizyta oczywiście powinna być nie zapowiedziana – w przypadku, gdy okaże się, że pracownik ze złamaną ręką, w czasie kontroli wykonywał prace remontowe lub mimo przeziębienia nie ma go w domu, bo akurat jest na zakupach czy też myje okno – należy spisać protokół z wizyty, w którym zamieszcza się wszystkie istotne informacje. Dokumentację można dodatkowo potwierdzić wykonując zdjęcia podczas wizyty. Protokół z wizyty należy przedstawić pracownikowi, by mógł wnieść swoje uwagi, gdy tego nie zrobi, tym samym przyzna się do bezpodstawnego korzystania z L4 -  pracodawca ma wówczas prawo do jego zwolenienia na podstawie art. 52 Kodeksu Pracy.

Jeśli natomiast pracownik zakwestionuje informacje znajdujące się w protokole z kontroli, wówczas sprawę rozstrzyga ZUS.

Jeśli pracodawca ma podejrzenie co do prawdziwości samego zwolnienia, może zweryfikować jego autentyczność kontaktując się z lekarzem, który zaświadczenie wystawił lub zlecić sprawdzenie dokumentu jednostce organizacyjnej ZUS.

W przypadku firm zatrudniających poniżej 20 osób, sprawa jest utrudniona, gdyż właściciele mogą tylko liczyć na kontrolę wysłaną przez ZUS. W takiej sytuacji muszą złożyć wniosek o przeprowadzenie przez lekarza orzecznika kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia przez pracownika.

Jeśli natomiast pracownik dość często korzysta z krótkotrwałych zwolnień lekarskich, pracodawca może również zwolnić takiego pracownika z powodu dezorganizacji pracy w firmie.